Medyanın yansıttığı "güzel" insan tiplemeleri, anne-babaların ve çevrenin bilinçli ya da bilinçsiz olarak verdiği mesajlar çocukların beden imajını zedeleyip, özsaygılarının düşmesine neden olabiliyor. Siz çocuğunuza fiziksel görünüm konusunda ne tür mesajlar verdiğinizin farkında mısınız? Ona aktarmak istediğiniz değerler ile verdiğiniz mesajlar birbirine uyuyor mu? Bu konuda onunla hiç konuştunuz mu? Konuşmadıysanız, nasıl konuşmanız gerektiğini, hangi yaşlarda neleri anlatmanız gerektiğini biliyor musunuz?

Beden imajı ve özsaygı nedir?

Beden imajı kendi zihninizdeki fiziksel görünümünüzdür. Özsaygı ise kişi olarak kendinizi nasıl hissettiğinizdir. Her ikisi de hem olumlu hem de olumsuz duygular içerebilir ve toplum, kültürel geçmiş ve yaşam deneyimleri gibi çeşitli unsurlardan etkilenebilir. Bedeniniz ile ilgili duygularınız bir bütün olarak kendiniz hakkındaki duygularınızı etkileyeceğinden, beden imajı ve özsaygı birbiri ile bağlantılıdır.

Anne-babalar olarak çocuklarınız sizden onlara yol göstermenizi ve desteklemenizi beklerler ve söylemeniz gerekenleri duymak isterler. Kendileri hakkında daha olumlu duygular beslemelerine yardımcı olmak için çocuklarınızla beden imajı ve özsaygı konusunda konuşmalı, yaşlarına uygun olumlu mesajlar vermelisiniz.

Herkesin eşsiz ve tek olduğunu, beden imajı ile ilişkili sağlıklı ve sağlıksız bazı davranışların bulunduğunu ve medyanın beden imajı ile ilgili mesajlarının gerçek yaşama uymayabileceğini anlatmalısınız. Daha da önemlisi kendilerini oldukları gibi ve sahip oldukları her şey ile beğenmeleri ve değer vermelerine yardımcı olmalısınız.

Kendi beden imajınızı gözden geçirin

Çocuğunuzla beden imajı ve özsaygı konusunda paylaşmak istediğiniz mesajlar hakkında düşünürken kendi bedeninizle ilgili duygularınız ve büyürken aldığınız mesajları gözden geçirmeniz yararlı olabilir. Aşağıdaki soruları yanıtlarken, sahip olmuş olabileceğiniz tüm olumsuz düşünce tarzlarını zihninize not edin.

? Bedeninizle ilgili olarak aldığınız ilk olumlu mesaj neydi? Olumsuz mesaj neydi? Kaç yaşındaydınız? Bu mesajlar sizi nasıl etkiledi?

? Büyürken beden imajı ve özsaygı konusunda hangi mesajları almış olmak isterdiniz?

? Bedeninizle ilgili olarak en beğendiğiniz şey nedir?

? Kendi bedeniniz ile medyanın çizdiği "ideal" beden arasında kıyaslama yaptığınız oluyor mu? Bu ideal bedene benzemek için kendi bedeninizi değiştirmeye çalıştığınız oluyor mu? Eğer yanıtınız evet ise, bunu nasıl yapıyorsunuz?

? Diyet, egzersiz veya estetik ameliyatlar konusundaki düşünceleriniz nelerdir? Bu düşünceler beden imajınızı ve davranışlarınızı nasıl etkiliyor? Bu düşüncelerinizi başkalarına ne şekillerde ifade ediyorsunuz?

? Tüm bu sorulara verdiğiniz yanıtları, beden imajı ve özsaygı konusunda çocuğunuza verdiğiniz sözel ve sözel olmayan mesajları değerlendirerek düşünün. Bu mesajlar çocuğunuza vermek istediğiniz mesajlar mı? Yanıtınız hayır ise, beden imajı ve özsaygı konusunda çocuğunuzla paylaşmak istediğiniz mesajlar nelerdir?

Çocuklarla küçük yaşlardan itibaren konuşmaya başlamak olumlu bir beden imajı ve özsaygı geliştirmelerine yardımcı olacaktır. Çocuklarınız ergenlik çağına girmiş olsa bile, bu konuları konuşmak için hiçbir zaman geç olmadığını unutmamalısınız. Çocuğunuzla konuşmaya başlamadan önce paylaşmak istediğiniz mesajları gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.

Basit, net ve yaşa uygun bir dille çocuğunuza anlatabileceklerinizden bazıları:

5 - 8 yaşlar

Her insanın beden ölçüleri, beden şekli ve rengi farklıdır.

Kadın ve erkek bedenleri eşit derecede özeldir.

Farklılıklarımız bizleri eşsiz kılar.

Engelli bedenler de dahil, tüm bedenler özeldir.

İyi beslenme ve egzersiz gibi sağlıklı alışkanlıklar kişilerin daha iyi görünmesini ve kendilerini daha iyi hissetmelerini sağlayabilir.

Herkes kendi bedeninin farklı özellikleri ile gurur duyabilir.

9 - 12 yaşlar

Kişilerin dış görünümünü kalıtım, çevre ve sağlığı ilgilendiren alışkanlıkları etkiler.

Beden görünümünü asıl olarak anne-babalarımız ve büyükanne-babalarımızdan bize geçen genler belirler.

Ergenlik döneminde insan bedeni büyür ve değişir.

Medya "güzel" insan görüntüleri sunabilir ancak insanların çoğu bu "güzel" insan imajlarına uymaz.

Güzellik standartları zaman içerisinde değişir ve kültürlere göre farklılık gösterir.

Kişinin değerini görünümü belirlemez.

Yeme bozukluklarının nedenlerinden biri de olumsuz beden imajıdır.

12 - 15 yaşlar

Penis veya göğüslerin ebadı üreme veya mutlu bir cinsel yaşama sahip olma kabiliyetini etkilemez.

Kişinin beden ölçüsü ve şekli başka insanların bu kişiye yönelik duygu ve davranışlarını etkileyebilir.

Engelliler de, engelsiz insanlarla aynı duygulara, ihtiyaçlara ve isteklere sahiptirler.

15 - 18 yaşlar

Fiziksel görünüm bir kişinin diğerini çekici bulma nedenlerinden sadece biridir.

Kendi bedenini kabul eden ve olumlu duygular besleyen kişiler başkalarına da daha çekici görünür.

İnsanlar farklı fiziksel özellikleri çekici bulur.

Anne-babalara beden imajı ve özsaygı konusunda konuşma ipuçları

Çocuğunuz sorular sormaya başlayana kadar beklemeyin.

Paylaşmak istediğiniz mesajları belirleyin ve bunları paylaşma ile ilgili alıştırmalar yapın.

Çocuğunuzla birlikte olduğunuz zamanlarda, aktarmak istediğiniz mesaj ve değerlerinizi paylaşmanızı kolaylaştıran günlük fırsatları yakalamaya çalışın.

Çocuğunuzun, bu önemli konularda kendisi ile konuşmaya açık olduğunuzu bilmesini sağlayın.

Çocuğunuzu dinleyin.

Çocuğunuzun bakış açısını anlamaya çalışın.

Çocuğunuzun sorularını nasıl yanıtlayacağınızı bilemiyorsanız, yanıtları araştırarak daha sonra vermeyi veya birlikte araştırmayı teklif edin.

Tıbbi ve bilimsel olarak güvenilir kitaplar, kitapçıklar, broşürler ve benzeri materyaller temin edin.

Okulda bu konularda neler öğretildiğini anlamaya çalışın.

Çocuğunuzun yaşamında aktif bir katılımcı olarak yer almaya devam edin.