Ne çocuğunuzla birlikte kitap okumanızın artık gerekli olmadığı bir yaş, ne de ona kitap okumaya başlamak için beklemeniz gereken herhangi bir yaş yok!

 

Bebekler bile kitaptaki resimlere bakabilir, okuduğunuz kelimelerdeki ses ritmini, kafiyeleri fark edebilir ve sizin çıkardığınız sesleri taklit etmeye çalışabilirler. Ergenlik çağında dahi, onunla birlikte kitap okumanız, okuduğunuz kitaplar hakkında konuşmanız aranızdaki bağı güçlendirmenize yardımcı olur.

 

Çocuklara yüksek sesle kitap okumak onların zihinsel ve dil becerilerinin gelişmesine katkıda bulunur, okumayı öğrenmeye hazırlar, okul başarılarını yükseltir ve yaşam boyu sürecek bir okuma sevgisi kazanmalarını sağlar.

 

Ayrıca birlikte kitap okuyarak geçireceğiniz özel zamanlar çocuğunuzla aranızdaki bağın güçlenmesine katkıda bulunur ve ona değer verdiğinizi göstermenin çok özel ve yararlı bir yoludur.

 

Aşağıda okul öncesi dönemden 3. sınıfa kadar olan çocuklara kitap okunması konusunda küçük ipuçları yer almaktadır. Bu ipuçlarından yararlanarak çocuğunuza ve kendinize özel yöntemler geliştirmek ve okumayı eğlenceli, zenginleştiren ve geliştiren bir deneyime dönüştürmek ise sizin elinizde.

OKUL ÖNCESİ ÇOCUĞUNUZ İLE KİTAP OKUMA

Çocuğunuza kitap okumaya erken yaşlarda başlayın ve sık sık okuyun. İlk yıllar yaşam boyu sürecek bir okuma sevgisinin aşılanması açısından kritik yıllardır. Çocuğa kitap okumaya başlamak için hiçbir yaş çok erken olmayıp, beklemeniz gereken bir yaş yoktur. Kitap okumak hem yaşam boyu sürecek bir okuma sevgisini aşılayacak, hem de çocuğunuzun dil ve zihinsel gelişimini destekleyecek, birlikte vakit geçirmenizi sağlayarak ilişkinizi de güçlendirecektir.

 

Aşağıdaki ipuçları okul öncesi dönemdeki çocuğunuzla birlikte kitap okumayı eğlenceli bir faaliyete dönüştürmenize yardımcı olacak ve çocuğunuzun mutlu, kendinden emin bir okuyucu olmasının temellerini atacaktır.

 

Her gün birlikte okuyun

Çocuğunuza her gün kitap okuyun. Kitap okuma süresini aranızda yakın ve rahatlatıcı bir ilişki kurduğunuz sıcak ve sevgi dolu bir zamana dönüştürün.

 

Her şeyi isimlendirin

Nesnelerin isimlendirilmesini içeren oyunlar oynayarak kavrama becerilerini destekleyin. "Kulağın nerede" ya da kulağına dokunarak "bu nedir?" gibi sorular sorun.

 

Okumaktan ne kadar hoşlandığınızı belirtin

Çocuğunuza onunla birlikte kitap okumaktan ne kadar hoşlandığınızı belirtin. "Okuma saatinizin" günün en sevdiğiniz zamanı olduğunu söyleyin.

 

Okurken sesinizi eğlenceli biçimlerde kullanın

Çocuğunuza esprili ve ifadeli bir şekilde okuyun. Farklı sesler ve ses tonları kullanın.

 

Ne zaman durmanız gerektiğini bilin

Çocuğunuzun ilgisi dağıldığında ya da dikkatini toplamakta zorlandığından okumaya bir süre ara verin.

 

İnteraktif olun

Kitapta neler olduğunu tartışın, sayfadaki nesneleri gösterin ve sorular sorun.

 

Aynı kitabı tekrar tekrar okuyun

Çocuğunuzun en sevdiği kitabı gerekirse yüzlerce kez yeniden okuyun!

 

Yazmak hakkında da konuşun

Çocuğunuza yazıların soldan sağa ilerlediğini ve kelimeler arasındaki boşlukları gösterin.

 

Her fırsatta yazıları gösterin

Etrafınızda gördüğünüz yazılar hakkında konuşun. Çocuğunuzdan, birlikte her dışarı çıkmanızda yeni bir kelime bulmasını isteyin.

 

Çocuğunuzun gelişimini değerlendirmek üzere uzman yardımı alın

 

Çocuğunuzun dil gelişimi, görmesi ya da işitmesi ile ilgili herhangi bir endişe duymanız halinde mutlaka doktorunuz ile görüşün.

ANA SINIFI ÖĞRENCİLERİ (5 YAŞ) İLE KİTAP OKUMA

Bu yaş çocuklarına kitap okurken harfler, kelimeler ve seslerle oyunlar oynayın. Dili eğlenceye dönüştürmek çocuğunuza okumanın şifresini çözmesinde yardımcı olur. Aşağıdaki ipuçları çocuğunuzun mutlu ve güvenli bir okuyucu olması için yardımcı olacak eğlenceli yöntemler içermektedir. Bu ipuçlarını sırayla deneyerek sizin çocuğunuzda hangisinin daha fazla işe yaradığını kendiniz belirleyebilirsiniz.

 

Komik, kafiyeli tekerlemeler söyleyin

Şarkılar söyleyin, kafiyeli yazıların olduğu kitaplar okuyun ve kafiyeli komik tekerlemeler söyleyin. Bunlar çocuğunuzun kelimelerin içindeki seslere karşı duyarlılığını artıracaktır.

 

Okuyun ve yaşayın

Çocuğunuzla birlikte okuduklarınızı gerçek yaşamda olanlarla ilişkilendirin. Örneğin okuduğunuz kitap hayvanlarla ilgiliyse, okuduklarınızı daha önce yaptığınız bir hayvanat bahçesi gezisi ile ilişkilendirin.

 

Çocuğunuzun ismini kullanın

Harfler ve sesler arasındaki ilişkiye işaret edin. Örneğin, "Ali... Al... Al kelimesi de Ali gibi A ile başlıyor. Ali al".

 

Kuklalarla oynayın

Kuklalarla dil oyunları oynayın. Örneğin kukla şöyle desin: "Merhaba, benim adım Ece. Benim adımla kafiyeli bir kelime bulabilir misin? Hece Ece ile kafiyeli mi? Kapı Ece ile kafiyeli mi?"

 

Harfleri izleyin ve söyleyin

Bir harfin sesini çıkarırken çocuğunuzun da parmağı ile o harfi izlemesini sağlayın. Bu oyunu kağıt, kum ya da tabaktaki toz şeker gibi olabilecek her yere yazarak oynayın.

 

Çocuğunuzun seçmesine izin verin

Yaşına göre çok basit kitapları bile seçebilir. Çocuğunuzun kendi kitaplarını seçmesine izin vermeniz kendine güveni ve bağımsızlığının gelişmesine katkıda bulunur.

 

Ses oyunları oynayın

Sesleri kelimelere dönüştürme denemeleri yapın. Örneğin "ben hangi kelimeyi söylüyorum" T - o - p. Bu sırada tüm sesleri normalde olduğundan çok daha uzun süre ile çıkarın.

 

Dudaklarımı izle

Bu ilk başta garip gözükebilir, ancak çocuğunuzdan siz konuşurken dudaklarınıza bakmasını isteyin. Çocuğunuzun dudak ve dilinin nasıl hareket ettiği konusunda düşünmesini sağlayın. Örneğin "mama, masa, makas derken başta dudaklarımızı aynı şekilde hareket ettirdiğimizi fark edebiliyor musun"?.

1. SINIF ÖĞRENCİLERİ İLE KİTAP OKUMA

Okula yeni başlayan çocuğunuza yüksek sesle kitap okuması için bol bol fırsat yaratın. Okumayı yeni öğrenen çocuğunuza her gün bu becerisini güçlendirmeye yönelik alıştırmalar yapması için ilham verin. Aşağıdaki ipuçları çocuğunuzun mutlu ve güvenli bir okuyucu olması için yardımcı olacak eğlenceli yöntemler içermektedir. Bu ipuçlarını sırayla deneyerek sizin çocuğunuzda hangisinin daha fazla işe yaradığını kendiniz belirleyebilirsiniz.

 

Kitapsız evden çıkmayın

Çocuğunuzun doktor muayenehanesi gibi beklemesi gerekecek yerlerde okuması için yanınıza bir kitap ya da dergi alın. Sürekli olarak kitap okuyacak zaman yaratın.

 

Bir kez okumak yetmez

Çocuğunuzu sevdiği kitap ve şiirleri tekrar tekrar okumaya teşvik edin. Aynı şeyleri tekrar okumak çocuğun daha hızlı ve daha doğru bir şekilde okumasına yardımcı olur.

 

Öyküyü derinlemesine inceleyin

Çocuğunuza okuduğunuz öykü ile ilgili sorular sorun. Örneğin "sence küçük domuzcuk neden öyle davrandı"?

 

Televizyonu kontrol altına alın

TV ve video oyunları ile rekabet etmek güçtür. Bu nedenle TV ve video oyunlarına ayırcağı süreyi kısıtlayın ve belli zamanlar dışında bunlara izin vermeyin. Serbest zaman faaliyeti olarak kitap okumayı teşvik edin.

 

Sabırlı olun

Çocuğunuz tanımadığı kelimeleri doğru bir şekilde okumaya çalışırken ona zaman tanıyın.

 

Çocuğun seviyesine uygun kitaplar alın

Çocuğunuzun kendi seviyesine göre çok zor olmayan kitaplar seçmesi için yardımcı olun. Bu aşamada amaç çocuğun bol bol başarılı okuma deneyimleri yaşamasını sağlamaktır.

 

Kelime oyunları oynayın

Çocuğunuzdan kelimeleri sizin değiştirdiğiniz şekilde söylemesini isteyin: yağ- dağ-bağ ve bağdan sonra örneğin bal ve böl gibi.

 

Sırayla birbirinize okuyun

Uyku öncesinde sırayla kitap okuyun. Çocuklar anne-babaları ile geçirdikleri bu özel zamandan hoşlanırlar.

 

Okuma hatalarını nazikçe düzeltin

Çocuğunuz bir hata yaptığında atladığı ya da yanlış okuduğu harfleri nazikçe gösterin. Okumaya başlayan çocukların çoğu tanıdıkları kelimelere göre tahminde bulunarak okumaya çalışırlar.

2. SINIF ÖĞRENCİLERİ İLE KİTAP OKUMA

Çocuğunuzla birlikte okuma, yazma ve öyküler anlatmak için fırsatlar yaratın. Küçük okuyucunuzu ve işe yeni başlayan öykü yazarınızı her zaman takdir edin! Aşağıdaki ipuçları çocuğunuzun mutlu ve güvenli bir okuyucu olması için yardımcı olacak eğlenceli yöntemler içermektedir. Bu ipuçlarını sırayla deneyerek sizin çocuğunuzda hangisinin daha fazla işe yaradığını kendiniz belirleyebilirsiniz.

 

Aile hikâyelerinizi anlatın

Çocuklar aileleri ile ilgili hikâyeleri dinlemekten hoşlanırlar. Örneğin çocukluğunuzda yaşadığınız komik olayları anlatabilirsiniz.

 

Yazı araç gereç kutusu oluşturun

Bir kutuya yazı ve resim malzemeleri doldurun. Çocuğunuzun yazı yazması için fırsatlar yaratın. Örneğin alışveriş listesi, doğum günü davetiyeleri ya da kutlama kartları gibi.

 

Çocuğunuzun 1 numaralı hayranı olun

Çocuğunuzdan okulda yazdıklarını size yüksek sesle okumasını isteyin. Şevkli ve istekli bir dinleyici olun

 

Dikkatle bir kez daha okumasını isteyin

Tanımadığı, farklı bir kelimeyi okuduğunda o cümleyi tekrar okumalarını isteyin. Böyle durumlarda çocuklar kelimeyi okumaya çalışmakla çok meşgul olduklarından okuduklarının anlamını kaçırabilmektedirler.

 

Çocuğunuzun sınıfına/okuluna bir yazar davet edin

Bir yazarı çocuklara yazı yazma süreci hakkında konuşmak üzere çocuğunuzun okuluna davet edin. Çocuklar ilk denemelerinde mükemmel bir öykü yazamadıkları zaman bu konuda yeterince akıllı ve becerikli olmadıklarını düşünürler.

 

Birlikte bir kitap oluşturun

Dosya kağıtlarını ikiye katlayın ve bir kitap oluşturacak şekilde bağlayın. Çocuğunuzdan her bir sayfaya yazılar yazmasını ve bu yazılarla ilgili resim çizmesini isteyin.

 

Yolculuk ederken masallar anlatın

Araba ya da otobüs ile yolculuk ederken birinizin başlattığı bir öyküye sırayla cümleler ekleyin. Örneğin komik ya da ürkütücü öyküler üretebilirsiniz.

 

Kelimeler arasındaki ilişkilere işaret edin

Birbiri ile bağlantılı bazı kelimelerin nasıl benzer telaffuz ve anlamlara sahip olduğunu açıklayın. Örneğin bilgi kelimesi ile bilmek kelimesi arasındaki ilişkiyi anlatabilirsiniz.

 

Bir yazım kontrol listesi hazırlayın

Çocuğunuzun yazım kuralları ile ilgili bir liste hazırlamasını ve bu listede hatırlatıcı notlara yer vermesini sağlayın. Örneğin "Noktadan sonra tüm cümlelerim büyük harfle başlıyor mu? Evet/Hayır" gibi.

 

Daha hızlı, daha hızlı

Çocuğunuzun yeni öğrendiği kelimeleri küçük kartlara yazarak çeşitli yerlere asın. Bu yöntem çocukların özellikle de sık kullanılmayan kelimeleri otomatik olarak tanıyıp, okumalarına yardımcı olabilmektedir.

3. SINIF ÖĞRENCİLERİ İLE KİTAP OKUMA

Okuyun, konuşun, düşünün. Çocuğunuzun, okumanın nihai hedefi olan, kavramasını geliştirmeye yönelik yöntemler bulun. Aşağıdaki ipuçları çocuğunuzun mutlu ve güvenli bir okuyucu olması için yardımcı olacak eğlenceli yöntemler içermektedir. Bu ipuçlarını sırayla deneyerek sizin çocuğunuzda hangisinin daha fazla işe yaradığını kendiniz belirleyebilirsiniz.

 

Kitapların özel ve değerli olduğunu gösterin

Okumayı özel ve güzel bir aktiviteye dönüştürün. Çocuğunuzu kütüphaneye götürün ve kendisine ait kütüphane kartını çıkartması için ona yardımcı olun, birlikte okuyun ve hediye olarak kitap alın. Evinizde kitaplar için güzel bir bölüm oluşturun ya da en iyisi evinizin her tarafında kitaplar bulundurun.

 

Yeni kitaplar okumaya teşvik edin

Çocuğunuzu yeni bir kitaba başlaması için teşvik edici yollar bulun. Örneğin dizi şeklinde kitaplarla tanıştırın veya sevdiği yazarın yeni bir kitabını alın ya da beğendiği türden başka kitaplar bulması için yardımcı olun.

 

Sözlük kullanmaya teşvik edin

Çocuğunuzun sizin sözlük kullandığınızı görmesini sağlayın. Okurken, "hımmmm bu kelimenin anlamını bilmiyorum, sözlüğe baksam iyi olacak" gibi şeyler söyleyerek sözlüğü nasıl kullandığınızı gösterin.

 

Gördüğünüz ve yaptığınız şeyler hakkında konuşun

Çocuğunuzun dinledikleri ve okuduklarını kavrayabilmesi için büyük önem taşıyan temel bilgileri kazanması için günlük aktiviteleriniz hakkında konuşun. Örneğin birlikte yemek pişirirken, bir yeri ziyaret ederken ya da bir film veya dizi izledikten sonra bunlar hakkında konuşmayı alışkanlık haline getirin.

 

Yazarken yüreklendirin

Çocuğunuz yazılar yazarken onu yüreklendirin. Yazmanın çeşitli aşamaları olduğunu ve ilk başta hiç kimsenin mükemmel yazamayacağını anlatın.

 

Farklı zevklere farklı kitaplar

Çocuğunuzu çeşitli yazım biçimleri ile tanıştırmak için farklı türlerde kitaplar okuyun. Bazı çocuklar, özellikle de erkek çocuklar roman yerine, başka yazım türlerini tercih edebilmektedir.

 

Çocuğunuza bazı hafıza ipuçlarını öğretin

Bir öyküyü birkaç cümlede nasıl özetleyebileceğini ya da ilerleyen bölümlerde neler olduğunu nasıl tahmin edebileceğini gösterin. Her ikisi de kavrama ve hatırlamasına yardımcı olacaktır.

 

Kelime oyunları

Otomobil ya da otobüste geçen süreleri kelime oyunları oynayarak değerlendirin. Eş anlamlı ya da zıt anlamlı kelimeler bulun. Kelimelerin kullanımına ilişkin örnekler verin. Çocuklar kelimelerin çeşitli anlamlarını bilirlerse bu kelimeleri okumakta da daha az zorlanırlar.