Özellikle anaokulu ve ilk öğretim yaşındaki çocukların beyni henüz hızlı bir gelişim süreci içinde olduğundan yeterli uyku, fiziksel ve bilişsel gelişme için olmazsa olmaz bir önem taşır. Çok karmaşık bir bilgisayara benzetilebilecek olan beyin, verileri işlemek, belleğe kaydetmek, bilgileri birbirleriyle ilintilendirmek, sınıflandırmak, gerektiğinde kolay ve doğru hatırlamak, doğru çıkarsama yapmak için gerekli işlemlerin çoğunu uyku sırasında gerçekleştirir.

Amerikan Hastanesi’nden Dr. Sabri Derman, “Bunu çocuğa anlatmanın bir yolu, kafasının içindeki mükemmel işlemcinin ve sonsuz video kütüphanesinin verimli işlemesi, zenginleşmesi ve kusursuz çalışması için her gece bu hassas bakınım mutlaka doğru olarak yapılması gerektiğidir” diyor.

Uykuları yetersiz olan çocukların okuma, yazma ve matematik problemleri çözme becerilerinin bozulduğunu ve sağlıklı uyuyanlara göre bu öğrencilerin daha düşük notlar aldığını açıkca gösteren araştırmalar bulunuyor.

“Beyin uyku sırasında dinlenmez! Aksine uyanık olduğu zamanki kadar çok çalışır.”

Uyku, vücudumuzun değil, beynimizin “dinlenmesi” için şarttır. Aslında beyin uyku sırasında dinlenmez, dışarıdan değil, vücuttan ve kendi içinden kaynaklanan verileri işleyerek uyanıkken olduğu kadar çok çalışır, bünyenin en verimli şekilde iş görmesine hazırlar. Erişkinlerin tam dinlenebilmesi için gerekli olan uyku süresi genetik farklılıklar ve alışkanlıklara bağlı farklılıklar gösterebilirse de uzmanlar, ilkokul öncesi küçük çocukların 11-13 saat, ilk ve orta öğrenimdeki çocukların 10 -11 saat uyumaları gerektiğini saptamışlar.

Sağlıklı bir uyku için dikkat edilmesi gereken genel kurallar:

• Her sabah aynı saatte uyanarak biyolojik saati koşullandırmak
• Öğleden sonra / okul sonrası şekerleme yapmak; yarım saati aşmamak
• Yatakta okumamak, TV seyretmemek, telefonla konuşmamak, yememek
• Öğleden sonraları sodalı içecekler kullanmamak
• Yatağa aç gitmemek, ama akşam yemeklerini hafif yemek, çok su içmemek
• Yatak odası sessiz, karanlık, yaklaşık 23-24 ısıda derece olsun
• Yatmadan önce yoğun video oyunları, korku filmlerinden kaçınmak
• Okul dışı aktiviteler çok zaman alıyorsa azaltmayı düşünmek, ders için gece geç saatlere kadar çalışmanın kalıcı yararı olmadığını bilmek

Ergenlik yaşındaki gençlerin çoğu özel telefon konuşmalarını gecenin geç saatlerine kaydırırlar, saat 02-03’e kadar yoğun telefon trafiği yaşarlar. Bu konuşmalar sadece uyku saatinden çalmamakta, içeriklerinin anlamı ve önemine bağlı olarak, uyuduktan sonra da uykunun kalitesini etkileyebilmektedir.

Ebeveynlerin uyku saatleri konusunda tatlı-sert bir disiplin içinde olmaları, sınırları belirlemeleri ve ödünsüz uygulamaları gerekiyor. Ailedeki diğer erişkinlerin de bu konuda uyum içinde davranmaları şart. Unutmayın, küçük çocuklarınız sizin arkadaşlığınıza değil onlara güven ve huzur verici, dengeli bir disiplin uygulamanıza muhtaçlar.